တဲ့ DC circuit breaker သည် ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (short-circuit) အခြေအနေများတွင် တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကြောင်း (DC) ကို ဖြတ်တောက်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အကာအကွယ်ပေးသည့် switching ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ AC breaker များနှင့်မတူဘဲ DC breaker သည် လျှပ်စီးကြောင်း သုညသို့ရောက်ရှိသည့် သဘာဝအလျောက်ဖြစ်စဉ်ကို အားမကိုးဘဲ DC arc ကို ငြိမ်းသတ်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။.
ရိုးရှင်းသောစကားဖြင့်ဆိုရလျှင်- DC circuit breaker တစ်ခုသည် လျှပ်စီးကြောင်းသည် ခွင့်ပြုထားသည့်ပမာဏထက် ကျော်လွန်သွားသောအခါ ဆားကစ်ကို ဖွင့်ပေးခြင်းဖြင့် DC ဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ သို့သော် ၎င်းကို DC ဗို့အား၊ DC arc ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity) နှင့် ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity) တို့အတွက် အထူးသတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။.
DC breaker များကို အသုံးများသောနေရာများမှာ ဆိုလာ PV စနစ်များ၊ ဘက်ထရီစွမ်းအင်သိုလှောင်မှုစနစ်များ၊ EV အားသွင်းကိရိယာများ၊ တယ်လီကွန်း DC ပါဝါ၊ ရေကြောင်းသုံး DC panel များ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ဖြန့်ဖြူးရေးစနစ်များနှင့် ထိန်းချုပ်ဆားကစ်များ ဖြစ်ကြသည်။.
လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် ရွေးချယ်သည့်အခါ အမှားများသည် အမ်ပီယာ (amp) ပမာဏ မှားယွေးရွေးချယ်ခြင်းထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် ပုံပန်းသဏ္ဍာန်အရ မှန်ကန်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း မှားယွင်းသောကိရိယာကို ရွေးချယ်မိတတ်ကြသည်။ DC ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity) လိုအပ်ချက် သို့မဟုတ် ဖြတ်တောက်ခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းအခြေအနေများ။. ထိုအမှားသည် ပုံမှန်လည်ပတ်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာမည်မဟုတ်ဘဲ breaker အနေဖြင့် DC arc ကို ဖြတ်တောက်ရန် လိုအပ်သည့်အချိန်တွင်မှ ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်သည်။.
သော့ထုတ်ယူမှုများ
- DC breaker ဆိုသည်မှာ တံဆိပ်ကပ်ထားပုံချင်းသာ ကွဲပြားသော AC breaker တစ်ခုမဟုတ်ပါ။ DC arc များသည် ငြိမ်းသတ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲပါသည်။.
- DC breaker ရွေးချယ်ရာတွင် ဗို့အားသတ်မှတ်ချက် (voltage rating)၊ လျှပ်စီးကြောင်းသတ်မှတ်ချက် (current rating)၊ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity)၊ ပိုလ်ဖွဲ့စည်းပုံ (pole configuration)၊ ပိုလာရတီ (polarity) နှင့် ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုပုံစံ (wiring diagram) တို့ကို စစ်ဆေးရမည်။.
- Polarized DC breaker တစ်ခုကို ၎င်းတွင်ဖော်ပြထားသော ပိုလာရတီ သို့မဟုတ် ရင်းမြစ်/ဝန် (source/load) ဦးတည်ချက်အတိုင်း ဝိုင်ယာသွယ်တန်းရမည်။.
- ဘက်ထရီ သို့မဟုတ် ဟိုက်ဘရစ် အင်ဗာတာ ဆားကစ်အချို့ကဲ့သို့ လျှပ်စီးကြောင်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်နိုင်သည့်နေရာများတွင် Non-polarized DC breaker သည် ပိုမိုသင့်လျော်သည်။.
- DC MCB များကို ပုံမှန်အားဖြင့် မော်ဂျူလာ ဘရန့်ချ် ဆားကစ်များတွင် အသုံးပြုပြီး DC MCCB များကို လျှပ်စီးကြောင်းမြင့်မားသော ဖိဒါများ (feeders) သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ကာကွယ်ရေးစနစ်များတွင် အသုံးပြုသည်။.
- Datasheet တွင် DC သတ်မှတ်ချက်ကို အတိအလင်းဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါက AC-only breaker ကို DC ဆားကစ်တွင် အသုံးမပြုရပါ။.
DC Circuit Breaker အကျဉ်းချုပ်
| ကုသိုလ်ကံ | ဆိုလိုရင်းမှာ |
|---|---|
| အပြည့်အစုံအဓိပ္ပာယ် | Direct current circuit breaker (တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကြောင်း ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ) |
| အဓိကလုပ်ဆောင်ချက် | ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (short-circuit) အခြေအနေများတွင် DC ဆားကစ်ကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ |
| အဓိကစိန်ခေါ်မှု | AC လျှပ်စီးကြောင်းကဲ့သို့ DC လျှပ်စီးကြောင်းသည် သုည (zero) ကို အလိုအလျောက် ဖြတ်သန်းခြင်းမရှိပါ |
| ပုံမှန်အသုံးပြုလေ့ရှိသော ထုတ်ကုန်များ | DC MCB၊ DC MCCB၊ DC လေဖိအားသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ၊ ဗို့အားမြင့် DC ဘရိတ်ကာ |
| အဓိကသတ်မှတ်ချက်များ | DC ဗို့အား၊ သတ်မှတ်ထားသော လျှပ်စီးကြောင်း (rated current)၊ DC ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity)၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity)၊ ပိုလ်ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှု |
| အသုံးများသော application များ | ဆိုလာ PV၊ ဘက်ထရီ၊ လျှပ်စစ်ကား (EV)၊ တယ်လီကွန်း၊ ရေကြောင်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC၊ ထိန်းချုပ်မှု ဆားကစ်များ |
| အဓိကသတိပြုရန်အချက် | AC ဘရိတ်ကာ၏ သတ်မှတ်ချက်များကို DC အတွက် အသုံးပြု၍မရပါ |
DC Circuit Breakers များသည် AC Breakers များနှင့် အဘယ်ကြောင့်ကွာခြားသနည်း။
AC လျှပ်စီးကြောင်းသည် တစ်ဝက်တစ်ပျက်စက်ဝန်းတိုင်းတွင် သုညကို သဘာဝအတိုင်း ဖြတ်သန်းသည်။ ထိုသုညဖြတ်သန်းမှုသည် AC breaker များအနေဖြင့် အဆက်အသွယ်များ ကွဲသွားပြီးနောက် လျှပ်စစ်မီးပွား (arc) ကို ငြိမ်းသတ်ရန် ကူညီပေးသည်။.
DC လျှပ်စီးကြောင်းတွင် ထိုကဲ့သို့ သဘာဝအလျောက် သုညဖြတ်သန်းမှု မရှိပါ။ အဆက်အသွယ်များ ပွင့်သွားသည်နှင့်တပြိုင်နက် breaker ၏ ဒီဇိုင်းက ၎င်းကို ဆန့်ထုတ်ခြင်း၊ အအေးခံခြင်း၊ ခွဲထုတ်ခြင်းနှင့် ငြိမ်းသတ်ခြင်းတို့ မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက လျှပ်စစ်မီးပွားသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။.
| အင်္ဂါ | AC Circuit Breaker | DC Circuit Breaker |
|---|---|---|
| လျှပ်စီးကြောင်း၏ သဘောသဘာဝ | အလှည့်ကျဖြစ်ပြီး သုညကို ဖြတ်သန်းသည် | ပုံမှန်အခြေအနေတွင် တစ်ဖက်တည်းသို့သာ စီးဆင်းသည် |
| လျှပ်စစ်မီးပွား (Arc) ကို ဖြတ်တောက်ခြင်း။ | သဘာဝအလျောက်ဖြစ်ပေါ်သော လျှပ်စီးကြောင်းသုည၏ အကူအညီကို ရယူသည် | ပိုမိုအားကောင်းသော လျှပ်စစ်မီးပွားထိန်းချုပ်မှု ဒီဇိုင်း လိုအပ်သည် |
| Arc chute ဒီဇိုင်း | AC လျှပ်စစ်မီးပွားငြှိမ်းသတ်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည် | တည်မြဲနေသော DC လျှပ်စစ်မီးပွားငြှိမ်းသတ်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည် |
| ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity) ဆိုင်ရာ အရေးပါမှု | များသောအားဖြင့် အရေးပါမှုနည်းပါးသည် | ဝင်ရိုးစွန်းသတ်မှတ်ထားသော ဒီဇိုင်းများတွင် အရေးပါနိုင်သည် |
| Application ဥပမာများ | AC ဆားကစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း၊ AC ဖြန့်ဖြူးခြင်း | PV ကြိုးသွယ်တန်းမှုများ၊ ဘက်ထရီဆားကစ်များ၊ DC ပန်နယ်များ၊ EV စက်ပစ္စည်းများ |
ထို့ကြောင့် Breaker တစ်ခုသည် ရည်ရွယ်ထားသော ဗို့အားနှင့် Fault current အတွက် တိကျသော DC rating ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ AC အတွက်သာ သတ်မှတ်ထားသော ကိရိယာကို DC circuit breaker အဖြစ် အသုံးမပြုသင့်ပါ။.
DC Circuit Breaker တစ်ခု မည်သို့အလုပ်လုပ်ပုံ
DC breaker တစ်ခုသည် ဝန်အား (load) သို့မဟုတ် ချို့ယွင်းချက် (fault) အခြေအနေတွင် ပွင့်သွားသောအခါ ၎င်း၏ contact များ ကွဲထွက်သွားပြီး လျှပ်စစ်မီးပွား (electric arc) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ Breaker သည် ထိုမီးပွားကို arc-control တည်ဆောက်ပုံဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးပြီး ဘေးကင်းစွာ ငြိမ်းသတ်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။.
ပုံမှန် DC breaker များ၏ arc-control လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် -
- လုံလောက်သော လျှပ်ကာအကွာအဝေးဖြင့် contact များ ကွဲထွက်ခြင်း၊;
- မီးပွားကို contact များမှ ဝေးရာသို့ လမ်းကြောင်းပေးသည့် arc runners များ၊;
- မီးပွားကို ခွဲထုတ်ပြီး အအေးခံပေးသည့် arc chutes များ၊;
- မီးပွားကို arc chute ထဲသို့ တွန်းပို့ပေးသည့် အမြဲတမ်းသံလိုက်များ သို့မဟုတ် magnetic blowout coils များ၊;
- ပိုမိုမြင့်မားသော DC ဗို့အားအဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအတွက် multiple poles များကို series ချိတ်ဆက်ခြင်း။.
တိကျသော အတွင်းပိုင်းဒီဇိုင်းသည် breaker အမျိုးအစားနှင့် ဗို့အားအဆင့်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ Small DC MCBs၊ DC MCCBs နှင့် high-voltage DC breakers များသည် တူညီသော တည်ဆောက်ပုံကို အသုံးမပြုပါ။.
Magnetic Blowout Coil နှင့် DC Arc Extinction
အချို့သော DC breakers များသည် သံလိုက်ဖြင့် မီးပွားမှုတ်ထုတ်ခြင်း (magnetic blowout) နိယာမကို အသုံးပြုသည်။ လျှပ်စီးကြောင်းသည် breaker မှတဆင့် စီးဆင်းသောအခါ သံလိုက်စက်ကွင်းအားသည် arc ကို contact ဧရိယာမှ arc chute ထဲသို့ တွန်းထုတ်ရန် ကူညီပေးသည်။.
Polarized DC breaker တစ်ခုတွင် ဤ arc ရွေ့လျားမှုသည် လျှပ်စီးကြောင်း၏ ဦးတည်ချက်ပေါ်တွင် မူတည်နိုင်သည်။ အကယ်၍ breaker ကို ပြောင်းပြန်ချိတ်ဆက်မိပါက ပုံမှန်လည်ပတ်မှုတွင် လျှပ်စီးကြောင်းကို သယ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း breaker ပွင့်သွားသည့်အခါ arc သည် မှားယွင်းသော ဦးတည်ချက်သို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် DC breaker ဒီဇိုင်းအများစုတွင် polarity အမှတ်အသားသည် အရေးကြီးပါသည်။.
ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော polarity အသေးစိတ်အတွက် VIOX ၏ DC Circuit Breaker Polarity Guide ကို ကြည့်ရှုပါ။.
DC Circuit Breaker ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုပုံစံ- ရင်းမြစ် (Source)၊ ဝန် (Load) နှင့် ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity)
အခြေခံ DC Breaker တစ်ခုကို ၎င်းကာကွယ်ပေးမည့် ဆားကစ်နှင့် အစဉ်လိုက် (Series) ချိတ်ဆက်တပ်ဆင်ရသည်။ တိကျသော ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုပုံစံသည် စနစ်၊ Breaker အမျိုးအစား၊ Pole အရေအတွက်နှင့် ထုတ်လုပ်သူ၏ ပုံစံပြဇယားအပေါ် မူတည်ပါသည်။.
DC ရင်းမြစ် (+) -> DC Breaker -> DC ဝန် (+)
ဗို့အားနိမ့် DC ဆားကစ်အများစုတွင် Breaker ကို အပေါင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းတွင် တပ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ အခြားစနစ်များတွင် အပေါင်းနှင့် အနှုတ် လျှပ်ကူးပစ္စည်းနှစ်ခုစလုံးကို ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကာကွယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဗို့အားမြင့် DC MCB အသုံးပြုမှုများတွင် လျှပ်စစ်မီးပွား (Arc) ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် Pole အများအပြားကို အစဉ်လိုက် (Series) ချိတ်ဆက်လေ့ရှိသည်။.
အမြဲတမ်း စစ်ဆေးရန်မှာ -
+နှင့်-Terminal အမှတ်အသားများ၊;- Line/Load သို့မဟုတ် ရင်းမြစ်/ဝန်၏ ဦးတည်ရာ၊;
- လိုအပ်သော ပိုလ် (pole) အစဉ်လိုက် ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှု၊;
- ဆားကစ်ဘရိတ်ကာသည် ပိုလာ (polarized) ဖြစ်သည် သို့မဟုတ် ပိုလာမဟုတ်သည် (non-polarized) ဖြစ်သည်ကို စစ်ဆေးရန်၊;
- စက်ပစ္စည်းသည် လက်ရှိအသုံးပြုမည့် DC ဗို့အားအတွက် သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ၊.
DC ဘရိတ်ကာ၏ ပိုလာစနစ်- ပိုလာစနစ် (Polarized) နှင့် ပိုလာစနစ်မဟုတ်သော (Non-Polarized)
ပိုလာစနစ်သည် DC ဘရိတ်ကာများနှင့် AC ဘရိတ်ကာအများစုကြားရှိ အရေးကြီးဆုံး ကွာခြားချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။.
| ကုသိုလ်ကံ | Polarized DC Breaker | Non-Polarized DC Breaker |
|---|---|---|
| လျှပ်စီးကြောင်း၏ ဦးတည်ရာ | သတ်မှတ်ထားသော ဦးတည်ချက်အတိုင်း မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည် | ဒေတာစာရွက် (datasheet) ၏ ကန့်သတ်ချက်များအတွင်း မည်သည့်ဦးတည်ချက်ဖြင့်မဆို လျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည် |
| Terminal markings (ဂိတ်အမှတ်အသားများ) | Often uses +, -, line/load, or arrows (+, -, line/load သို့မဟုတ် မြှားသင်္ကေတများကို မကြာခဏ အသုံးပြုသည်) | May be marked polarity-free or bidirectional (ဝင်ရိုးစွန်းမခွဲခြားသည့် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်သွား (bidirectional) ဟု အမှတ်အသားပြုထားနိုင်သည်) |
| အဓိကအန္တရာယ် | Reverse wiring can reduce arc interruption performance (ဝါယာကြိုးကို ပြောင်းပြန်တပ်ဆင်ခြင်းသည် လျှပ်စစ်မီးပွားဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းကို လျော့ကျစေနိုင်သည်) | Still must match voltage, current, and breaking capacity (ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းအား (breaking capacity) တို့နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိရမည်) |
| အကောင်းဆုံးအံဝင်ခွင်ကျ | Unidirectional DC circuits (တစ်ဖက်သတ်စီးဆင်းသော DC ဆားကစ်များ) | Battery, storage, or bidirectional DC circuits where approved (ဘက်ထရီ၊ စွမ်းအင်သိုလှောင်မှု သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်ရထားသော နှစ်ဖက်သွား DC ဆားကစ်များ) |
Do not assume every DC breaker is non-polarized. Also do not assume “line” always means positive or “load” always means negative. The wiring diagram and datasheet decide. (DC breaker တိုင်းသည် ဝင်ရိုးစွန်းမခွဲခြားသည့်အမျိုးအစားဟု မယူဆပါနှင့်။ ထို့အပြင် "line" သည် အပေါင်းဖြစ်ပြီး "load" သည် အနှုတ်ဖြစ်သည်ဟုလည်း မယူဆပါနှင့်။ ဝါယာကြိုးသွယ်တန်းမှုပုံစံ (wiring diagram) နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်စာရွက် (datasheet) တို့ဖြင့်သာ ဆုံးဖြတ်ရမည်။).
DC MCB နှင့် DC MCCB
အသုံးအနှုန်းများ ဇန်နဝါတက္ကို နှင့် DC MCCB သည် မတူညီသော ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ အမျိုးအစားများကို ရည်ညွှန်းသည်။.
| အင်္ဂါ | ဇန်နဝါတက္ကို | DC MCCB |
|---|---|---|
| အမည်အပြည့်အစုံ | DC အသေးစား ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (DC miniature circuit breaker) | DC ပုံသွင်းကိုယ်ထည် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (DC molded case circuit breaker) |
| Typical role | Modular အကိုင်းအခက် သို့မဟုတ် string ကာကွယ်မှု | လျှပ်စီးကြောင်းမြင့်မားသော feeder သို့မဟုတ် ပင်မ DC ကာကွယ်မှု |
| တပ်ဆင်ခြင်း။ | DIN ရေးလ် မော်ဂျူလာ ပန်နယ်များ | ပိုမိုကြီးမားသော ဖြန့်ဖြူးရေး ပန်နယ်များ သို့မဟုတ် အကာအရံများ |
| လက်ရှိအကွာအဝေး | ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားအလိုက် အနိမ့်မှ အလယ်အလတ်အထိ | ဘောင်အရွယ်အစားအလိုက် အလယ်အလတ်မှ အမြင့်အထိ |
| Settings | ပုံမှန်အားဖြင့် ပြုပြင်၍မရသော Trip ဝိသေသလက္ခဏာများ | ပိုမိုကြီးမားသော ဘောင်အရွယ်အစားများတွင် ချိန်ညှိနိုင်သော ဆက်တင်များ ပါဝင်နိုင်သည် |
| အသုံးများသော application များ | PV strings များ၊ DC ထိန်းချုပ်မှု ဆားကစ်များ၊ တယ်လီကွန်း ဘဏ်ခွဲများ | ဘက်ထရီ ပေးသွင်းမှုများ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ဆားကစ်များ၊ ပင်မ DC ဖြန့်ဖြူးမှုစနစ်များ |
အကယ်၍ ဆားကစ်တွင် မြင့်မားသော လျှပ်စီးကြောင်း၊ ပိုမိုမြင့်မားသော ရှော့ဆားကစ် စွမ်းဆောင်ရည် သို့မဟုတ် ချိန်ညှိနိုင်သော ကာကွယ်မှု လိုအပ်ပါက၊ Modular DC MCB တစ်ခုတည်းဖြင့် လုံလောက်သည်ဟု ယူဆမည့်အစား DC MCCB သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်ထားသော ဖျူးစ်/ဘရိတ်ကာ ဒီဇိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။.
DC Circuit Breaker တစ်ခု၏ အဓိက သတ်မှတ်ချက်များ (Ratings)
| အဆင့်သတ်မှတ်ချက် | What to Check | ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ။ |
|---|---|---|
| သတ်မှတ်ထားသော DC ဗို့အား | Breaker တစ်ခုအနေဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်သည့် အမြင့်ဆုံး DC ဗို့အား | DC ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်သည် AC ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်နှင့် မတူညီပါ |
| လက်ရှိ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည်။ | စဉ်ဆက်မပြတ် လည်ပတ်နေသည့် လျှပ်စီးကြောင်း (Continuous operating current) | ဝန် (Load) နှင့် လျှပ်ကူးပစ္စည်း (Conductor) ကာကွယ်မှုနှင့် ကိုက်ညီရမည် |
| ချိုးဖျက်နိုင်စွမ်း | သတ်မှတ်ထားသော DC ဗို့အားတွင် Breaker တစ်ခုအနေဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်သည့် အမြင့်ဆုံး Fault current | ရရှိနိုင်သော ချို့ယွင်းလျှပ်စီးကြောင်းထက် ကျော်လွန်ရမည် |
| Pole count | 1P, 2P, 3P, 4P | လျှပ်ကူးပစ္စည်း Switching နှင့် Series arc ဖြတ်တောက်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည် |
| ကွဲပြားမှု | Polarized (ဝင်ရိုးစွန်းသတ်မှတ်ထားသော)၊ Non-polarized (ဝင်ရိုးစွန်းသတ်မှတ်မထားသော)၊ Source/Load ဦးတည်ချက် | ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity) မှားယွင်းပါက DC arc ငြိမ်းသတ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည် |
| Trip curve သို့မဟုတ် characteristic | Overload နှင့် instantaneous trip ဖြစ်ပေါ်ပုံ | ဝန်အမျိုးအစားနှင့် inrush current တို့နှင့် ကိုက်ညီရမည် |
| စံနှုန်းများနှင့် အမှတ်အသားများ | IEC, UL သို့မဟုတ် စီမံကိန်းလိုအပ်ချက်အရ သတ်မှတ်ထားသော မူဘောင် | အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (Rating) အခြေအနေကို အတည်ပြုပေးသည် |
DC breaker တစ်ခုကို amperes ပမာဏတစ်ခုတည်းဖြင့် မရွေးချယ်ပါနှင့်။ ဗို့အား၊ breaking capacity သို့မဟုတ် polarity တို့ မကိုက်ညီပါက 32 A breaker တစ်ခုသည် DC စနစ်တစ်ခုတွင် မှန်ကန်နိုင်သော်လည်း အခြားစနစ်တစ်ခုတွင် အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါသည်။.
အရေးကြီးသော စံနှုန်းများ- IEC 60947-2, UL 489, UL 1077 နှင့် UL 489B
ပလတ်စတစ်အိမ်အရွယ်အစား တူညီနေရုံဖြင့် စမ်းသပ်ထားသော စွမ်းဆောင်ရည်များ ကွဲပြားနိုင်သောကြောင့် စံနှုန်းများသည် အရေးကြီးပါသည်။ AC branch circuits, DC supplementary protection, PV DC အသုံးပြုမှု သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ဖြန့်ဖြူးမှုအတွက် အမှတ်အသားပြုထားသော breaker များကို အစားထိုးအသုံးပြု၍ မရပါ။.
| စံနှုန်း / အမှတ်အသားဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာ | အများသုံးဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှု | ဘာတွေစစ်ဆေးရမလဲ |
|---|---|---|
| IEC ၆၀၉၄၇-၂ | စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး MCB/MCCB များစွာ အပါအဝင် ဗို့အားနိမ့် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများ | DC ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်၊ အသုံးပြုပုံ၊ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity) နှင့် ပိုလ်ဝိုင်ယာသွယ်တန်းခြင်း |
| IEC 60898-1 | အိမ်သုံးနှင့် အလားတူ AC မီနီယေးချား ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများ | စက်ပစ္စည်းတွင် တရားဝင် DC သတ်မှတ်ချက်မရှိပါက DC အတွက် သင့်လျော်သည်ဟု မယူဆပါနှင့် |
| အဆိုပါ ၄၈၉ | မြောက်အမေရိကဈေးကွက်ရှိ Molded-case နှင့် branch-circuit ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများ | ဘရိတ်ကာသည် လိုအပ်သော DC ဗို့အားနှင့် အသုံးချမှုအတွက် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်း ရှိ/မရှိ |
| UL 1077 | စက်ပစ္စည်းအတွင်း အသုံးပြုရန်အတွက် ဖြည့်စွက်ကာကွယ်ပေးသည့် ကိရိယာများ | ဘရန့်ချ်ဆားကစ် ဘရိတ်ကာ (branch-circuit breaker) နှင့် မတူညီပါ၊ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကန့်သတ်ချက်များမှာ အရေးကြီးပါသည်။ |
| UL 489B | UL စံနှုန်းများအရ ဆိုလာပြား (Photovoltaic) DC ဆားကစ် ဘရိတ်ကာများ။ | သက်ဆိုင်ရာနေရာများတွင် PV DC ဆားကစ်များအတွက် အကျုံးဝင်ပါသည်။ |
အလုံခြုံဆုံး နားလည်မှုမှာ ရိုးရှင်းပါသည် - ထုတ်ကုန်၏ ပုံစံ သို့မဟုတ် ကတ်တလောက်ခေါင်းစဉ်ကိုသာ ကြည့်မည့်အစား ဒေတာစာရွက် (datasheet) တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသော စံနှုန်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (rating) ကိုသာ အသုံးပြုပါ။. အကယ်၍ ဘရိတ်ကာတစ်ခုကို ဆိုလာပေါင်းစပ်သေတ္တာ (solar combiner box)၊ ဘက်ထရီဗီရို၊ EV အားသွင်းစက် သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ပန်နယ်တွင် အသုံးပြုပါက၊ ပရောဂျက်၏ သတ်မှတ်ချက်အရ သီးခြားစံနှုန်းလမ်းကြောင်းတစ်ခု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။.
လက်တွေ့နမူနာ - “DC Rated” ဟူသော တံဆိပ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဘာကြောင့် မလုံလောက်ရသနည်း။
ထိန်းချုပ်ရေး ပန်နယ်များကို စစ်ဆေးရာတွင် အဖြစ်များသော သတိပေးချက်တစ်ခုမှာ ဗို့အား၊ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity)၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity) နှင့် ဝိုင်ယာကြိုးသွယ်တန်းမှု ပုံစံတို့ ရှင်းလင်းစွာမပါရှိဘဲ “DC rated” ဟုသာ ဖော်ပြထားသော မော်ဂျူလာ ဘရိတ်ကာများ ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ အတည်ပြုချက်ရရှိရန်အတွက် ထိုအချက်အလက်များသည် မလုံလောက်ပါ။.
ဥပမာအားဖြင့်၊ breaker တစ်ခုသည် ဗို့အားနိမ့် DC ထိန်းချုပ်မှုပတ်လမ်းအတွက် သင့်လျော်နိုင်သော်လည်း ဗို့အားမြင့် PV string အတွက် မသင့်လျော်ခြင်းမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ အခြား breaker တစ်ခုမှာမူ သတ်မှတ်ထားသော source/load ဦးတည်ချက်အတိုင်း ချိတ်ဆက်မှသာလျှင် အမှားအယွင်းကို မှန်ကန်စွာ ဖြတ်တောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေနှစ်ခုစလုံးတွင်၊ DIN rail ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသည့် ကိရိယာသည် ကြည့်လိုက်လျှင် မှန်ကန်နေသော်လည်း လက်တွေ့ဖြစ်ပေါ်လာမည့် fault အခြေအနေအတွက်မူ မှားယွင်းနေနိုင်သည်။.
DC breaker တစ်ခုကို အတည်မပြုမီ အောက်ပါအချက်လေးချက်ကို ပေါင်းစပ်စစ်ဆေးပါ - DC ဗို့အားသတ်မှတ်ချက် (voltage rating)၊ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် fault current ပမာဏ၊ polarity/wiring ပုံစံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းအမှတ်အသားများ။.
DC Circuit Breaker တစ်ခုကို ဘေးကင်းစွာ အရွယ်အစားသတ်မှတ်နည်း
DC breaker အရွယ်အစားသတ်မှတ်ခြင်းသည် အသုံးပြုမည့်နေရာအပေါ် မူတည်သည်။ DC ပတ်လမ်းတိုင်းအတွက် မြှောက်ဖော်ကိန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။.
ဘေးကင်းသော ရွေးချယ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်မှာ -
- nominal voltage (ပုံမှန်ဗို့အား) သာမက DC စနစ်၏ အမြင့်ဆုံးဗို့အားကိုပါ အတည်ပြုပါ။.
- လည်ပတ်နေသည့် လျှပ်စီးကြောင်း (operating current) နှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ဝန်အားလိုအပ်ချက်များကို တွက်ချက်ပါ။.
- လျှပ်ကူးပစ္စည်း၏ လျှပ်စီးကြောင်းသယ်ဆောင်နိုင်မှုနှင့် အပူချိန်အခြေအနေများကို စစ်ဆေးပါ။.
- ရရှိနိုင်သော Fault current နှင့် လိုအပ်သည့် Breaking capacity ကို အတည်ပြုပါ။.
- Pole ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုနှင့် Polarity (အပေါင်း/အနှုတ်) ကို အတည်ပြုပါ။.
- Breaker ကို အသုံးပြုမည့်နေရာနှင့် ကိုက်ညီအောင် ရွေးချယ်ပါ - PV၊ ဘက်ထရီ၊ EV၊ တယ်လီကွန်း၊ ရေကြောင်း သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC။.
- ဒေသဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ စက်ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် ထုတ်ကုန်အချက်အလက်စာရွက် (Datasheet) ပါ လိုအပ်ချက်များကို လိုက်နာပါ။.
အသေးစိတ်ရွေးချယ်ပုံ အဆင့်ဆင့်အတွက် ကြည့်ရှုပါ DC Circuit Breaker တစ်ခုကို မည်သို့ရွေးချယ်ရမည်နည်း.
DC Circuit Breaker အသုံးချမှုများ
| လျှောက်လွှာ | DC Breaker ရွေးချယ်မှု အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း |
|---|---|
| Solar PV | မြင့်မားသော String voltage၊ အေးသောရာသီဥတုအတွက် Voc၊ Reverse-current အခြေအနေများနှင့် Combiner တည်ဆောက်ပုံများ |
| ဘက်ထရီစနစ်များ | မြင့်မားသော ချို့ယွင်းမှုစွမ်းအင်၊ နှစ်လမ်းသွားလျှပ်စီးကြောင်းနှင့် BMS ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု |
| EV အားသွင်းပစ္စည်းများ | DC ဘတ်စ်ကားဗိသုကာနှင့် စက်ပစ္စည်းအဆင့် ကာကွယ်ရေးညှိနှိုင်းမှု |
| ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ DC ပါဝါ | ဗို့အားနိမ့်သော်လည်း ဘက်ထရီအထောက်အပံ့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် မြင့်မားသော ချို့ယွင်းမှုလျှပ်စီးကြောင်း |
| ရေကြောင်းနှင့် ယာဉ်သုံး DC စနစ်များ | တုန်ခါမှု၊ ကျစ်လစ်သော ပန်နယ်များ၊ ဘက်ထရီဆားကစ်များနှင့် ဗို့အားနိမ့် လျှပ်စီးကြောင်းမြင့်မားသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များ |
| စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးခြင်း | ရီတီဖိုင်ယာများ၊ ဒရိုက်များ၊ ထိန်းချုပ်ကိရိယာများ၊ DC ဝန်များနှင့် ချို့ယွင်းမှုလျှပ်စီးကြောင်း ညှိနှိုင်းမှု |
PV၊ ဘက်ထရီနှင့် EV အသုံးချမှုများအကြား ကွာခြားချက်များအတွက် ကြည့်ရှုပါ။ ဆိုလာ၊ ဘက်ထရီနှင့် EV စနစ်များအတွက် DC Circuit Breaker များ.
DC Breaker အသုံးပြုရာတွင် အဖြစ်များသော အမှားများ
အမှား (၁) - DC ဆားကစ်တွင် AC Breaker ကို အသုံးပြုခြင်း
AC သီးသန့်အဆင့်သတ်မှတ်ချက်သည် DC ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းကို မသက်သေပြနိုင်ပါ။ ရှင်းလင်းသော DC ဗို့အားနှင့် ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity) အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ပါရှိသော ကိရိယာကိုသာ အသုံးပြုပါ။.
အမှား (၂) - ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity) ကို လျစ်လျူရှုခြင်း
Polarized DC Breaker ကို ပြောင်းပြန်ချိတ်ဆက်မိပါက အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ +/-၊ အရင်းအမြစ်/ဝန် (source/load)၊ မြှားသင်္ကေတများနှင့် datasheet ကို စစ်ဆေးပါ။.
အမှား (၃) - လျှပ်စီးကြောင်း (Current) ကိုသာ ကြည့်၍ ရွေးချယ်ခြင်း
DC ဆားကစ်များတွင် ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်နှင့် ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity) တို့သည် အမ်ပီယာသတ်မှတ်ချက်ကဲ့သို့ပင် အရေးကြီးပါသည်။.
အမှား (၄) - Multi-pole DC MCB များကို ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှု မှားယွင်းခြင်း
အချို့သော ဗို့အားမြင့် DC MCB များသည် ပိုလ် (poles) များကို သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံအတိုင်း စီးရီးချိတ်ဆက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပိုလ်အရေအတွက်ကို ကြည့်ရုံဖြင့် ဝိုင်ယာသွယ်တန်းပုံကို ခန့်မှန်း၍ မရပါ။.
အမှား (၅) - ဘက်ထရီနှင့် PV ဆားကစ်များကို တူညီသည်ဟု သဘောထားခြင်း
PV စထရင်များ၊ ဘက်ထရီဘဏ်များနှင့် DC အားသွင်းစက်များသည် ချို့ယွင်းမှုဖြစ်ပေါ်ပုံနှင့် လျှပ်စီးကြောင်း ဦးတည်ရာ ပြဿနာများ ကွဲပြားခြားနားကြသည်။.
အမြဲမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
DC ဆားကစ်ဘရိတ်ကာဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
DC ဆားကစ်ဘရိတ်ကာဆိုသည်မှာ ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (short-circuit) အခြေအနေများတွင် တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကြောင်း (DC) ဆားကစ်ကို ဖြတ်တောက်ပေးသည့် ကာကွယ်ရေးကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို DC ဗို့အားနှင့် DC ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းအတွက် သတ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။.
DC ဘရိတ်ကာကို အဘယ်အရာအတွက် အသုံးပြုသနည်း။
DC breakers များကို ဆိုလာ PV၊ ဘက်ထရီသိုလှောင်မှု၊ EV အားသွင်းကိရိယာများ၊ တယ်လီကွန်း DC ပါဝါ၊ ရေကြောင်းသုံးလျှပ်စစ်ပြားများ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC ဖြန့်ဖြူးရေးနှင့် ထိန်းချုပ်မှုပတ်လမ်းများတွင် အသုံးပြုသည်။.
AC breaker ကို DC အတွက် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား။
breaker ၏ datasheet တွင် ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity) အတွက် လိုအပ်သော DC rating ကို အတိအလင်းဖော်ပြထားမှသာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ AC breaker သည် DC အတွက် သင့်လျော်သည်ဟု ကိုယ်တိုင်မယူဆပါနှင့်။.
DC သည် AC ထက် အဘယ်ကြောင့် ဖြတ်တောက်ရန် ပိုမိုခက်ခဲသနည်း။
DC လျှပ်စီးကြောင်းသည် AC ကဲ့သို့ သုည (zero) ကို သဘာဝအတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားခြင်းမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် breaker သည် လုံလောက်သော contact အကွာအဝေး၊ arc chute ဒီဇိုင်း၊ magnetic blowout သို့မဟုတ် အခြားသော arc ထိန်းချုပ်သည့်နည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ arc ကို အတင်းအကျပ် ငြိမ်းသတ်ပေးရသည်။.
DC MCB ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
DC MCB ဆိုသည်မှာ DC ပတ်လမ်းများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော modular miniature circuit breaker ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို PV strings များ၊ DC ထိန်းချုပ်မှုပတ်လမ်းများ၊ တယ်လီကွန်းဌာနခွဲများနှင့် ကျစ်လစ်သော DC ဖြန့်ဖြူးရေးပြားများတွင် အများအားဖြင့် အသုံးပြုသည်။.
DC MCCB ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
DC MCCB ဆိုသည်မှာ DC လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော Molded Case Circuit Breaker တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို များသောအားဖြင့် လျှပ်စီးကြောင်းမြင့်မားသော Feeders များ၊ ဘက်ထရီပတ်လမ်းများ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး DC စနစ်များနှင့် ပင်မ DC ကာကွယ်ရေးစနစ်များတွင် အသုံးပြုသည်။.
DC Breaker များတွင် ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity) သည် အရေးကြီးပါသလား။
အရေးကြီးပါသည်။ Breaker သည် Polarized ဖြစ်နေပါက၊ ၎င်း၏ သတ်မှတ်ထားသော ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် လျှပ်စီးကြောင်း ဦးတည်ရာအတိုင်း ဝိုင်ယာကြိုးများ ချိတ်ဆက်ရပါမည်။ Non-polarized Breaker များသည် ပိုမိုပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော်လည်း Datasheet တွင် ဖော်ပြထားသော ကန့်သတ်ချက်များကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။.
DC Circuit Breaker ဝိုင်ယာချိတ်ဆက်မှုပုံစံ (Wiring Diagram) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
ဝိုင်ယာချိတ်ဆက်မှုပုံစံသည် DC ရင်းမြစ်၊ ဝန် (Load)၊ ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် Breaker တိုင်များအား မည်သို့ချိတ်ဆက်ရမည်ကို ပြသထားသည်။ DC MCB များအတွက်၊ အဆိုပါပုံစံတွင် ပိုမိုမြင့်မားသော DC ဗို့အားအတွက် တိုင်အများအပြားကို စီးရီးချိတ်ဆက်ရန် လိုအပ်ပုံကိုလည်း ဖော်ပြထားနိုင်သည်။.
DC Breaker တစ်ခုတွင် မည်သည့် Rating ကို ဦးစွာစစ်ဆေးသင့်သနည်း။
အမြင့်ဆုံး DC ဗို့အား (Maximum DC voltage rating) ကို ဦးစွာစစ်ဆေးပါ၊ ထို့နောက် လျှပ်စီးကြောင်းပမာဏ (Current rating)၊ Breaking capacity၊ ဝင်ရိုးစွန်း (Polarity)၊ တိုင်ချိတ်ဆက်မှုနှင့် အသုံးပြုမည့်လုပ်ငန်းစဉ်တို့ကို စစ်ဆေးပါ။.
Related VIOX Resources
- DC MCB ထုတ်ကုန်စာမျက်နှာ
- DC Circuit Breaker တစ်ခုကို မည်သို့ရွေးချယ်ရမည်နည်း
- DC Circuit Breaker Polarity Guide ကို ကြည့်ရှုပါ။
- 1000V DC MCB ဒီဇိုင်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ
- DC Isolator နှင့် DC Circuit Breaker နှိုင်းယှဉ်ချက်
နိဂုံး
DC circuit breaker တစ်ခုသည် တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကြောင်း (DC) ဆားကစ်များကို ဝန်ပိုခြင်းနှင့် ရှော့ခ်ဖြစ်ခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ပေးသော်လည်း DC ကာကွယ်မှုသည် AC ကာကွယ်မှုနှင့် ကွဲပြားပါသည်။ DC လျှပ်စစ်မီးပွား (arcs) များကို ဖြတ်တောက်ရန် ပိုမိုခက်ခဲပြီး ဝင်ရိုးစွန်း (polarity) သည် အရေးပါနိုင်သလို ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်မှာလည်း အလွန်အရေးကြီးပါသည်။.
ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရွေးချယ်မှုပြုလုပ်ရန်အတွက် DC ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်း၊ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း (breaking capacity)၊ ပိုလ်ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှု၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity)၊ ခရီးသွားခြင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ် (trip characteristic) နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာတို့ကို စစ်ဆေးပါ။ ပရောဂျက်တစ်ခုအတွက် ပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်နေပါက အမ်ပီယာသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုတည်းကိုသာ မကြည့်ဘဲ စနစ်၏ ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုပုံစံနှင့် breaker ၏ datasheet တို့မှ စတင်ပါ။.
