အမြန်အဖြေ - Circuit Breaker နှင့် Isolator Switch
တဲ့ ဆားကစ်အနိုင်အထက် ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (short circuit) များဖြစ်ပေါ်လာပါက အလိုအလျောက်ဖြတ်တောက်ပေးခြင်းဖြင့် ဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ isolator ခလုတ် စက်ပစ္စည်းများကို ဘေးကင်းစွာ စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် လျှပ်စစ်လမ်းကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ Breaker သည် အဓိကအားဖြင့် ချို့ယွင်းချက်များမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။. Isolator သည် အဓိကအားဖြင့် ဘေးကင်းစွာ လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်ထားရန်အတွက် ဖြစ်သည်။. လျှပ်စစ်စနစ်အများစုတွင် ပြဿနာအမျိုးမျိုးကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် နှစ်မျိုးစလုံး လိုအပ်ပါသည်။.
အရေးကြီးသော ကွဲပြားချက်မှာ- Isolator တိုင်းသည် ဝန်အားဖြတ်တောက်နိုင်သော (load-breaking) ကိရိယာများ မဟုတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သီးသန့်ခွဲခြားပေးသော ကိရိယာ (disconnector) သို့မဟုတ် Isolator ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဝန်မရှိချိန်တွင်သာ အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး၊ switch-disconnector သို့မဟုတ် ဝန်အားဖြတ်တောက်နိုင်သော Isolator (load-break isolator) သည် ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်များအတွင်း လျှပ်စီးကြောင်းကို ဆက်သွယ်ပေးခြင်းနှင့် ဖြတ်တောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အလားတူပင်၊ Circuit Breaker အချို့သည် ၎င်းတို့၏ စံနှုန်း၊ အမှတ်အသားနှင့် တပ်ဆင်မှုပုံစံတို့အရ ခွဲခြားပေးရန် (isolation) သင့်လျော်နိုင်သော်လည်း၊ လက်ကိုင်ခလုတ်ကို ကြည့်ရုံဖြင့် ထိုသို့ဖြစ်သည်ဟု ဘယ်သောအခါမျှ မယူဆသင့်ပါ။.
Circuit Breaker နှင့် Isolator Switch- အဓိကနှိုင်းယှဉ်ချက်
| အင်္ဂါ | Circuit Breaker | Isolator Switch |
|---|---|---|
| အဓိကလုပ်ဆောင်ချက် | အလိုအလျောက် ကာကွယ်ပေးခြင်း | Manual isolation |
| အဓိကလုပ်ဆောင်ချက် | ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ဝါယာရှော့ (short-circuit) ဖြစ်ပေါ်သော လျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ပေးခြင်း | ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းအတွက် စက်ပစ္စည်းအား လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်ထားပါ |
| အလိုအလျောက် ပြုတ်ကျသွားပါသလား (Trips)? | ဟုတ်ကဲ့ | အမွတ္ |
| လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုမှ ကာကွယ်ပေးပါသလား (Overcurrent protection)? | ဟုတ်ကဲ့၊ မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ထားပါက ဖြစ်သည် | အမွတ္ |
| ဝါယာရှော့ဖြစ်ခြင်းကို ဖြတ်တောက်ပေးနိုင်ပါသလား (Short-circuit interruption)? | ဟုတ်ကဲ့၊ သတ်မှတ်ထားသော Breaking capacity အတွင်းတွင် ဖြစ်သည် | မဟုတ်ပါ၊ Protected switch-fuse သို့မဟုတ် အထူးတပ်ဆင်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ပါက ဖြစ်သည် |
| Load ကူးပြောင်းခြင်း။ | ဟုတ်ကဲ့၊ အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီပါက ဖြစ်သည် | switch-disconnector သို့မဟုတ် load-break isolator ဖြစ်မှသာလျှင် |
| ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု အထီးကျန် | isolation duty အတွက် သတ်မှတ်ချက်/အမှတ်အသားပါရှိပြီး တပ်ဆင်ထားမှသာ ဖြစ်နိုင်သည် | အဓိကရည်ရွယ်ချက် |
| မြင်သာသော သို့မဟုတ် တိကျသေချာသော isolation | များသောအားဖြင့် အတွင်းပိုင်း contact များဖြစ်သည်၊ စက်ပစ္စည်း၏ အမှတ်အသားပေါ်တွင် မူတည်သည် | ဒီဇိုင်းပေါ်မူတည်၍ ရှင်းလင်းသော open indication သို့မဟုတ် မြင်သာသော isolation ကို မကြာခဏ ပေးစွမ်းနိုင်သည် |
| Lockout လုပ်နိုင်စွမ်း | တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရရှိနိုင်သည် | အများအားဖြင့် လိုအပ်သော သို့မဟုတ် ပံ့ပိုးပေးထားသော |
| ပုံမှန်စံနှုန်းများ | IEC 60898-1, IEC 60947-2, UL 489 | ဈေးကွက်အပေါ်မူတည်၍ IEC 60947-3, UL 98, UL 98B |
| ပုံမှန်အသုံးပြုလေ့ရှိသော ထုတ်ကုန်များ | MCB, MCCB, ACB, DC circuit breaker | Isolator switch, switch-disconnector, DC isolator, fuse switch-disconnector |
Circuit Breaker ဆိုတာ ဘာလဲ
တဲ့ ဆားကစ်အနိုင်အထက် သည် လျှပ်စီးကြောင်းသည် ဘေးကင်းသော ပမာဏထက် ကျော်လွန်သွားသည့်အခါ ဆားကစ်ကို ဖြတ်တောက်ပေးသည့် အလိုအလျောက် ကာကွယ်ရေးကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဝါယာကြိုးများ၊ စက်ပစ္စည်းများနှင့် လျှပ်စစ်စနစ်များကို ဝန်ပိုခြင်း (overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (short-circuit) ကြောင့် ပျက်စီးမှုမဖြစ်စေရန် ကာကွယ်ပေးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။.
အသုံးများသော ဗို့အားနိမ့် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ အမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
- MCB (အသေးစား Circuit Breaker) ဘရန့်ချ်ဆားကစ်များ (branch circuits) နှင့် ဖြန့်ဖြူးရေးဘုတ်များအတွက်
- MCCB (Molded Case Circuit Breaker) ဖိဒါများ (feeders)၊ ဝန်အားကြီးသော စက်ပစ္စည်းများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ပန်နယ်များအတွက်
- ACB (Air Circuit Breaker) ဗို့အားနိမ့် ပင်မဖြန့်ဖြူးရေးနှင့် လျှပ်စီးကြောင်းမြင့် ဆွစ်ချ်ဘုတ်များအတွက်
- DC circuit breaker ဆိုလာ PV၊ ဘက်ထရီ၊ လျှပ်စစ်ကား (EV)၊ တယ်လီကွန်းနှင့် DC ဖြန့်ဖြူးရေးစနစ်များအတွက်
ထုတ်ကုန်အဆင့် ရည်ညွှန်းချက်များအတွက် VIOX ကို ကြည့်ရှုပါ။ တက္ကို နှင့် MCCB စာမျက်နှာများ။.
Circuit Breaker တစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ချက်
Circuit Breaker တစ်ခုသည် အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည် -
- ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ပုံမှန်လျှပ်စီးကြောင်းကို စဉ်ဆက်မပြတ် သယ်ဆောင်ပေးနိုင်ခြင်း
- အပူ၊ အီလက်ထရောနစ် သို့မဟုတ် သံလိုက်စက်ကွင်းဆိုင်ရာ Trip ယန္တရားများမှတစ်ဆင့် ဝန်ပိုခြင်း (Overload) ကို သိရှိနိုင်ခြင်း
- ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်သော သို့မဟုတ် အချိန်တိုအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သော ကာကွယ်မှုစနစ်မှတစ်ဆင့် ဝါယာရှော့ (Short circuit) ဖြစ်ခြင်းကို သိရှိနိုင်ခြင်း
- လူ၏အကူအညီမပါဘဲ အလိုအလျောက် ပွင့်သွားနိုင်ခြင်း
- လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ကွဲထွက်သွားချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်မီးပွား (Arc) ကို ငြှိမ်းသတ်ပေးနိုင်ခြင်း
- စစ်ဆေးမှုအရ ပြန်လည်အသုံးပြုရန် ဘေးကင်းကြောင်း အတည်ပြုပြီးပါက Trip ဖြစ်ပြီးနောက် ပြန်လည် Reset လုပ်နိုင်ခြင်း
အရေးကြီးဆုံးအဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ Breaking Capacity ဖြစ်သည်။ Breaker တစ်ခုသည် တပ်ဆင်ထားသည့်နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် Short-circuit current ကို ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းရှိရမည်။ MCB အသုံးပြုမှုအတွက် လမ်းညွှန်ချက်မှာ 6kA နှင့် 10kA MCB တို့၏ Breaking Capacity ကွာခြားချက် သည် ဤရွေးချယ်မှုနယ်နိမိတ်ကို ပိုမိုအသေးစိတ် ရှင်းပြထားသည်။.
Circuit Breaker တစ်ခု အမြဲတမ်းမလုပ်ဆောင်နိုင်သည့်အရာများ
Breaker တစ်ခုသည် သီးသန့် Isolator တစ်ခုကဲ့သို့ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် တူညီသောစိတ်ချရမှုကို အလိုအလျောက် မပေးနိုင်ပါ။ Breaker အများစုတွင် အပြင်ဘက်မှ မမြင်နိုင်သော အတွင်းပိုင်း Contact များ ပါရှိသည်။ Handle အနေအထားက ပြသနေနိုင်သော်လည်း ပိတ်ပါ။ သို့မဟုတ် ခလုတ်တိုက်သည်။, ၊ Contact များ ကွဲထွက်နေခြင်းမှာ စက်ပစ္စည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင်သာ ဖြစ်သည်။.
ထိုသို့ဆိုခြင်းမှာ Breaker ကို Isolation အတွက် လုံးဝအသုံးမပြုနိုင်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ အချို့သော Breaker များသည် သက်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများအရ Isolation လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် အဆင့်သတ်မှတ်ပြီး အမှတ်အသားပြုထားသည်။ မှန်ကန်သောမေးခွန်းမှာ "၎င်းသည် ပွင့်နေသကဲ့သို့ မြင်ရသလား" ဟူသည်မဟုတ်ဘဲ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
ဤ Breaker သည် ဤအသုံးပြုမှုအတွက် Isolation လုပ်ရန် သင့်လျော်ကြောင်း စာရင်းသွင်းထားခြင်း၊ အမှတ်အသားပြုထားခြင်းနှင့် တပ်ဆင်ထားခြင်း ရှိပါသလား။
အဖြေမသေချာပါက ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် သီးသန့်ခွဲထုတ်ပေးသည့် Isolator သို့မဟုတ် Switch-disconnector ကို အသုံးပြုပါ။.
Isolator Switch ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
တစ်ခု isolator ခလုတ်, also called a disconnector သို့မဟုတ် Disconnect switch, သည် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်း သို့မဟုတ် စက်ပစ္စည်းတစ်ခုအား ၎င်း၏ ပါဝါအရင်းအမြစ်မှ ခွဲထုတ်ရန်အတွက် လက်ဖြင့်လုပ်ဆောင်ရသော ခလုတ်ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ချို့ယွင်းချက်မှ ကာကွယ်ရန်မဟုတ်ပါ။ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ စစ်ဆေးခြင်း၊ ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း၊ အစားထိုးခြင်း သို့မဟုတ် Lockout/tagout ပြုလုပ်ခြင်းတို့အတွက် ဘေးကင်းပြီး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ခွဲထုတ်နိုင်သည့်နေရာကို ဖန်တီးပေးရန်ဖြစ်သည်။.
Typical applications include:
- Distribution board တစ်ခုအား ခွဲထုတ်ခြင်း
- ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုမပြုလုပ်မီ မော်တာ သို့မဟုတ် စက်တစ်ခုအား လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်ခြင်း
- Inverter၊ Combiner box သို့မဟုတ် DC ပတ်လမ်းတစ်ခုအား ခွဲထုတ်ခြင်း
- စက်ပစ္စည်းအနီးတွင် လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်နိုင်သည့်နေရာကို ပံ့ပိုးပေးခြင်း
- ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်စဉ်အတွင်း feeder သို့မဟုတ် outgoing circuit ကို ခွဲထုတ်ခြင်း
ထုတ်ကုန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအတွက် VIOX ကို ကြည့်ရှုပါ Isolator Switch နှင့် ခလုတ်ဖြုတ်ဆက်ကိရိယာ စာမျက်နှာများ။.
Isolator Switch တစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ
Isolator switch တစ်ခုသည် အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည် -
- သတ်မှတ်ထားသော open position (ပွင့်နေသည့်အနေအထား) ကို ဖန်တီးပေးခြင်း
- ဒေသအလိုက် လက်ဖြင့်ဖြတ်တောက်နိုင်သည့်နေရာကို ပံ့ပိုးပေးခြင်း
- lockout/tagout လုပ်ငန်းစဉ်များကို အထောက်အကူပြုခြင်း
- ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် စက်ပစ္စည်းများကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစနစ်မှ ခွဲထုတ်ပေးခြင်း
- နည်းပညာရှင်များအား ရည်ရွယ်ထားသည့် လျှပ်စစ်ပြတ်တောက်မှု အခြေအနေကို အတည်ပြုနိုင်ရန် ကူညီပေးခြင်း
အထီးကျန်ခလုတ် (Isolator) အများစုတွင် သော့ခတ်နိုင်သော လက်ကိုင်နှင့် အနေအထားပြညွှန်ကိန်းများ ပါဝင်သည်။ အချို့သော ဒီဇိုင်းများသည် ထိတွေ့မှုအပိုင်းကို မြင်သာအောင် ခွဲခြားပေးထားပြီး အချို့မှာမူ တိုက်ရိုက်မြင်နိုင်သော ထိတွေ့မှုအစား အပြုသဘောဆောင်သည့် ထိတွေ့မှုညွှန်ပြချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။ လျှပ်စစ်ပြတ်တောက်မှု၏ တိကျသော ယုံကြည်စိတ်ချရမှုသည် စက်ပစ္စည်း၏ တည်ဆောက်ပုံ၊ စံနှုန်း၊ အမှတ်အသားနှင့် တပ်ဆင်မှုအပေါ် မူတည်သည်။.
အထီးကျန်ခလုတ် (Isolator Switch) တစ်ခု မလုပ်ဆောင်နိုင်သည့်အရာများ
အခြေခံ အထီးကျန်ခလုတ်တစ်ခုသည် အောက်ပါတို့ကို မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါ -
- ဝန်ပိုလျှပ်စီးကြောင်း (Overload current) ကို မသိရှိနိုင်ခြင်း
- ဝါယာရှော့လျှပ်စီးကြောင်း (Short-circuit current) ကို မသိရှိနိုင်ခြင်း
- အလိုအလျောက် ပြတ်တောက်ခြင်း (Trip) မရှိခြင်း
- ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (Circuit breaker) သို့မဟုတ် ဖျူးစ် (Fuse) အစားထိုးခြင်း မပြုနိုင်ခြင်း
- switch-disconnector သို့မဟုတ် load-break device အဖြစ် အထူးသတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပါက ဝန်အားလျှပ်စီးကြောင်း (load current) ကို မဖြတ်တောက်နိုင်ပါ။
ဤသည်မှာ အဖြစ်အများဆုံး နားလည်မှုလွဲခြင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ Isolator ပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသော မြင့်မားသည့် current rating သည် fault current ကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည်ဟု အလိုအလျောက် မဆိုလိုပါ။ လျှပ်စီးကြောင်းသယ်ဆောင်နိုင်မှု (current-carrying capacity) နှင့် fault ကို ဖြတ်တောက်နိုင်မှု (fault-interrupting capability) တို့သည် မတူညီသော အရာများဖြစ်သည်။.
Isolator နှင့် Switch-Disconnector နှင့် Load Break Switch တို့၏ ကွာခြားချက်များ
ဤကွာခြားချက်သည် "circuit breaker နှင့် isolator" ရှင်းလင်းချက်အများစုတွင် လိုအပ်နေသော အချက်ဖြစ်သည်။.
IEC 60947-3 အရ၊ ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားတွင် သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားနိမ့်ကန့်သတ်ချက်များအထိ ဖြန့်ဖြူးရေးနှင့် မော်တာဆားကစ်များတွင် အသုံးပြုသည့် switches၊ disconnectors၊ switch-disconnectors နှင့် fuse-combination units များ ပါဝင်သည်။ ဤဝေါဟာရများသည် ဆက်စပ်မှုရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ တာဝန်များမှာ တူညီမှုမရှိပါ။.
| ကိရိယာအမျိုးအစား | အဓိကအခန်းကဏ္ဍ | ဝန်အားလျှပ်စီးကြောင်း (Load Current) ကို ဖြတ်တောက်နိုင်ပါသလား။ | Isolation (လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှု) ကို ပံ့ပိုးပေးပါသလား။ | ပုံမှန်အသုံးပြုမှု |
|---|---|---|---|---|
| Disconnector / isolator (လျှပ်စစ်ဖြတ်စက် / အဆက်ဖြတ်ကိရိယာ) | သီးသန့်ထားခြင်း၊ ခွဲထားခြင်း | Generally off-load only unless otherwise rated (အခြားသတ်မှတ်ချက်မရှိပါက ယေဘုယျအားဖြင့် ဝန်မရှိချိန်တွင်သာ အသုံးပြုရန်) | ဟုတ်ကဲ့ | Maintenance isolation after current is interrupted (လျှပ်စီးကြောင်းဖြတ်တောက်ပြီးနောက် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် အဆက်ဖြတ်ခြင်း) |
| Switch-disconnector (ခလုတ်-အဆက်ဖြတ်ကိရိယာ) | Switching + isolation (ခလုတ်ဖွင့်ပိတ်ခြင်း + အဆက်ဖြတ်ခြင်း) | Yes, within rated duty (ဟုတ်ကဲ့၊ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ဆောင်ချက်အတိုင်းအတာအတွင်း) | ဟုတ်ကဲ့ | Main switch, local disconnect, panel isolation (ပင်မခလုတ်၊ ဒေသအလိုက် အဆက်ဖြတ်ကိရိယာ၊ ပန်နယ်အဆက်ဖြတ်ကိရိယာ) |
| Load break switch (ဝန်အားဖြတ်ခလုတ်) | Load ကူးပြောင်းခြင်း။ | Yes, within rated duty (ဟုတ်ကဲ့၊ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ဆောင်ချက်အတိုင်းအတာအတွင်း) | ဒီဇိုင်းနှင့် စံနှုန်းအပေါ် မူတည်သည် | လက်ဖြင့် ဝန်အားပြောင်းလဲခြင်း (Manual load switching) |
| ဖျူးစ်ပါသော ခွဲခြားဖြတ်တောက်သည့်ကိရိယာ (Fuse switch-disconnector) | လျှပ်စစ်ပိုင်းခြားခြင်း + ဖျူးစ်ဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း | Yes, within rated duty (ဟုတ်ကဲ့၊ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ဆောင်ချက်အတိုင်းအတာအတွင်း) | ဟုတ်ကဲ့ | ဖျူးစ်များဖြင့် ဖိဒါ (Feeder) ကာကွယ်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ပိုင်းခြားခြင်း |
| ဆားကစ်အနိုင်အထက် | အလိုအလျောက် ကာကွယ်ပေးခြင်း | ဟုတ်ကဲ့၊ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်းနှင့် အသုံးပြုမှုကန့်သတ်ချက်များအတွင်းတွင် ဖြစ်သည် | လျှပ်စစ်ပိုင်းခြားရန်အတွက် အမှတ်အသားပြုထားမှသာ သို့မဟုတ် စာရင်းဝင်မှသာ | ဝန်ပိုခြင်းနှင့် ဝါယာရှော့ကာကွယ်ခြင်း |
လက်တွေ့ကျသော စည်းမျဉ်း -
Isolator တိုင်းကို Load-break switch အဖြစ် မသတ်မှတ်ပါနှင့်။ Breaker တိုင်းကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုဆိုင်ရာ Isolator အဖြစ် မသတ်မှတ်ပါနှင့်။ စက်ပစ္စည်း၏ အမှတ်အသားနှင့် Datasheet ကို ဖတ်ရှုပါ။.
Isolator Switch တစ်ခုသည် Circuit Breaker ကဲ့သို့ Trip ဖြစ်နိုင်ပါသလား။
မဖြစ်နိုင်ပါ။ ပုံမှန် Isolator Switch တစ်ခုသည် အလိုအလျောက် Trip မဖြစ်ပါ။.
၎င်းတွင် Thermal-magnetic trip unit၊ electronic trip unit သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုကို ထောက်လှမ်းသည့်စနစ် မပါရှိပါ။ အောက်ဘက်ပိုင်းတွင် Short circuit ဖြစ်ပေါ်ပါက Isolator သည် အဆိုပါချို့ယွင်းချက်ကို မသိရှိနိုင်ဘဲ သူ့အလိုလို ပွင့်သွားမည်မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် Circuit ကို သင့်လျော်သော Rating ရှိသည့် Breaker သို့မဟုတ် Fuse ဖြင့် ကာကွယ်ထားရပါမည်။.
ထို့ကြောင့် Isolator တစ်ခုတည်းကို ကာကွယ်ရေးကိရိယာအဖြစ် မသတ်မှတ်ပါ။ ၎င်းသည် Switching နှင့် Isolation ပြုလုပ်သည့် ကိရိယာသာ ဖြစ်သည်။ ဘေးကင်းလုံခြုံသော ဒီဇိုင်းအတွက် ၎င်းကို အောက်ပါကဲ့သို့သော ကာကွယ်ရေးကိရိယာများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုလေ့ရှိသည် -
- တက္ကို
- MCCB
- ဖျူး
- Fuse switch-disconnector
- Motor protection circuit breaker
- DC breaker သို့မဟုတ် DC fuse
Circuit Breaker တစ်ခုကို Isolator အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုကိရိယာကို လျှပ်စစ်အဆက်ဖြတ်ခြင်း (isolation) အတွက် အထူးဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး၊ အမှတ်အသားပြုထားကာ တပ်ဆင်ထားမှသာ ဖြစ်သည်။.
အချို့သော Molded Case Circuit Breaker (MCCB) နှင့် Miniature Circuit Breaker (MCB) များသည် သက်ဆိုင်ရာ IEC သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာ စံနှုန်းများအရ လျှပ်စစ်အဆက်ဖြတ်ရန်အတွက် သင့်လျော်နိုင်သည်။ ထိုသို့သောကိစ္စရပ်များတွင် ထုတ်လုပ်သူ၏ စာရွက်စာတမ်းများ၌ အဆက်ဖြတ်နိုင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ တပ်ဆင်မှုတွင် လိုအပ်သော အချက်ပြမှုနှင့် လော့ခ်ချနိုင်သည့် နည်းလမ်းများ ပါဝင်ရမည်ဖြစ်သည်။.
သို့သော်လည်း၊ breaker တစ်ခုတွင် အနေအထားတစ်ခုခုရှိရုံမျှဖြင့် ၎င်းကို isolator ဟု ယူဆ၍မရပါ။ ပိတ်ပါ။ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက်၊ စနစ်အများစုသည် သီးသန့် isolator သို့မဟုတ် switch-disconnector ကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် နည်းပညာရှင်များအတွက် ပိုမိုရှင်းလင်းပြီး တိကျသေချာသော လျှပ်စစ်အဆက်ဖြတ်သည့်နေရာကို ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။.
အောက်ပါအခြေအနေများတွင် သီးသန့် isolator သို့မဟုတ် switch-disconnector ကို အသုံးပြုပါ -
- ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့သည် လော့ခ်ချနိုင်သော ဒေသဆိုင်ရာ အဆက်ဖြတ်ကိရိယာ လိုအပ်သည့်အခါ
- breaker ၏ အဆက်အသွယ်များ (contacts) ကို မမြင်နိုင်သည့်အခါ သို့မဟုတ် အဆက်ပြတ်နေကြောင်း တိကျစွာ မပြသနိုင်သည့်အခါ
- breaker သည် စက်ပစ္စည်းနှင့် ဝေးကွာသောနေရာတွင် ရှိနေသည့်အခါ
- breaker ကိုယ်တိုင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
- စနစ်အတွက် ရင်းမြစ်ဘက်နှင့် ဝန်ဘက်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်မှု (isolation) ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
- ဒေသဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ စက်ပစ္စည်း ဘေးကင်းရေး စည်းကမ်းချက်များ သို့မဟုတ် စီမံကိန်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များအရ လိုအပ်ပါသည်။
သင်သည် နှစ်မျိုးလုံးကို မည်သည့်အချိန်တွင် လိုအပ်သနည်း။
ဆားကစ်အများစုတွင် circuit breaker နှင့် isolator switch နှစ်မျိုးလုံး လိုအပ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည် မတူညီသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။.
Breaker သည် လုပ်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း ဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ Isolator သည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု မပြုလုပ်မီ ပိုမိုဘေးကင်းသော လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်သည့်နေရာကို ပံ့ပိုးပေးသည်။.
| လျှောက်လွှာ | Circuit Breaker ၏ အခန်းကဏ္ဍ | Isolator Switch ၏ အခန်းကဏ္ဍ | ပုံမှန်စီစဉ်ပုံစံ |
|---|---|---|---|
| ဖြန့်ဖြူးရေးဘုတ်အတွက် ပင်မလိုင်း (Feeder) | ကေဘယ်ကြိုးနှင့် အောက်ဘက်ရှိ ဘုတ်အဖွဲ့ကို ကာကွယ်ပေးခြင်း | ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် ဘုတ်အဖွဲ့အား လျှပ်စစ်ပြတ်တောက်စေခြင်း (Isolation) | ဘုတ်အဖွဲ့၏ အထက်ပိုင်းတွင် Breaker နှင့် ပင်မခွဲခြားသည့်ခလုတ် (Main switch-disconnector) ထားရှိခြင်း |
| မော်တာထိန်းချုပ်မှုပုံး | Feeder သို့မဟုတ် မော်တာဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်း | နေရာတွင်ပင် သော့ခတ်နိုင်သော လျှပ်စစ်ပြတ်တောက်မှုစနစ် (Local lockable isolation) ကို ပံ့ပိုးပေးခြင်း | Breaker သို့မဟုတ် MPCB နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ Isolator / switch-disconnector တို့ကို အသုံးပြုခြင်း |
| HVAC ပစ္စည်းများ | ထောက်ပံ့ရေးပတ်လမ်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ | စက်ကိရိယာအနီးတွင် ဝန်ဆောင်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း (service disconnect) ကို ခွင့်ပြုသည်။ | MCB/MCCB + ဒေသဆိုင်ရာ အိုင်ဆိုလေတာ (local isolator) |
| ဆိုလာ PV ပေါင်းစပ်သေတ္တာ (Solar PV combiner box) | ဘရိတ်ကာများကို အသုံးပြုပါက စထရင် (strings) သို့မဟုတ် အထွက်ပတ်လမ်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ | DC ဘက်ခြမ်းတွင် လက်ဖြင့် လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်ခြင်း (manual isolation) ကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ | DC ဘရိတ်ကာ/ဖျူးစ် + DC အိုင်ဆိုလေတာ |
| ဘက်ထရီ သို့မဟုတ် DC ကက်ဘိနက် | DC-rated ဖြစ်ပါက လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ | လက်ဖြင့် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းကို ဖြတ်တောက်နိုင်သော အချက်ကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ | DC ဘရိတ်ကာ/ဖျူးစ် + DC အိုင်ဆိုလေတာ |
| ပင်မလျှပ်စစ်ဝင်ရောက်ရာ ဘောင် (Main incomer panel) | Breaker အမျိုးအစားဖြစ်ပါက ဝါယာရှော့နှင့် ဝန်ပိုခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ | Switch-disconnector အမျိုးအစားဖြစ်ပါက ပင်မလျှပ်စစ်ကို လက်ဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်သော အချက်ကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ | ဒီဇိုင်းပေါ်မူတည်၍ MCCB/ACB သို့မဟုတ် switch-disconnector ဖြစ်သည်။ |
ဆိုလာပေါင်းစပ်သေတ္တာများ (Solar combiner boxes) အတွက် DC arc များသည် AC arc များနှင့် မတူညီစွာ ပြုမူသောကြောင့် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ချက်သည် အထူးအရေးကြီးသည်။ ဆက်စပ်လမ်းညွှန် DC Isolator နှင့် DC Circuit Breaker နှိုင်းယှဉ်ချက် PV စနစ်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြတ်တောက်ခြင်း (Isolation) နှင့် လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုကို ကာကွယ်ခြင်း (Overcurrent interruption) တို့သည် အဘယ်ကြောင့် သီးခြားလုပ်ဆောင်ချက်များ ဖြစ်ရသည်ကို ရှင်းပြထားသည်။.
ဗို့အားနိမ့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်း နမူနာများ - MCB၊ MCCB၊ Switch-Disconnector နှင့် DC Isolator
MCB နှင့် Isolator Switch တို့၏ ကွာခြားချက်
MCB သည် နောက်ဆုံးအဆင့် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းများကို ဝန်ပိုခြင်း (Overload) နှင့် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (Short circuit) တို့မှ ကာကွယ်ပေးသည်။ Isolator switch သည် လက်ဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ သေးငယ်သော ဖြန့်ဖြူးရေးဘုတ် (Distribution board) များတွင် MCB များက သီးခြားထွက်ပေါက် ပတ်လမ်းများကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ ပင်မခလုတ် (Main switch) သို့မဟုတ် Switch-disconnector က ဘုတ်တစ်ခုလုံးကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ပေးသည်။.
MCCB နှင့် Isolator Switch တို့၏ ကွာခြားချက်
MCCB သည် လျှပ်စီးကြောင်း ပိုမိုများပြားသော ပတ်လမ်းများနှင့် Feeders များကို ကာကွယ်ပေးသည်။ Molded case isolator သို့မဟုတ် Switch-disconnector သည် ပုံပန်းသဏ္ဍာန်တူသော်လည်း ၎င်းတွင် တူညီသော Trip mechanism မပါရှိပါ။ ပိုမိုအသေးစိတ်သော ထုတ်ကုန်အဆင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အတွက် ကြည့်ရှုပါ။ Molded Case Isolator Switch နှင့် Molded Case Circuit Breaker.
Switch-Disconnector နှင့် Isolator တို့၏ ကွာခြားချက်
Switch-disconnector သည် ခလုတ်ဖွင့်ပိတ်ခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ခြင်း (Isolation) လုပ်ဆောင်ချက်တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် သတ်မှတ်ထားသော လျှပ်စီးကြောင်းပမာဏအတွင်း ဝန်အားကို ဖွင့်နိုင်၊ ပိတ်နိုင်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုလည်း ဖြတ်တောက်ပေးနိုင်သည်။ အခြေခံ Off-load isolator သည် လျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ပြီးနောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို လုံးဝဖြတ်တောက်ရန်အတွက်သာ အဓိကအသုံးပြုသည်။.
DC Isolator နှင့် DC Circuit Breaker နှိုင်းယှဉ်ချက်
DC isolator သည် DC circuit တစ်ခုတွင် လက်ဖြင့်ဖြတ်တောက်ခြင်း (manual isolation) ကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ DC circuit breaker သည် လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲခြင်းမှ အလိုအလျောက် ကာကွယ်ပေးသည်။ DC လျှပ်စီးကြောင်းတွင် သဘာဝအလျောက် လျှပ်စီးကြောင်း သုညသို့ရောက်ရှိသည့် အချိန် (zero-crossing) မရှိသောကြောင့် DC အသုံးပြုမှုများတွင် ဗို့အား၊ ဝင်ရိုးစွန်း (polarity)၊ ပိုလ်ဖွဲ့စည်းပုံ (pole configuration) နှင့် လျှပ်စစ်မီးပွားငြှိမ်းသတ်ခြင်း (arc extinction) တို့ကို အထူးဂရုပြုရန် လိုအပ်သည်။.
ထုတ်ကုန်ရွေးချယ်မှုအတွက် VIOX ကို ကြည့်ရှုပါ။ ဇန်နဝါ Isolator ပိတ္ page.
မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်မှုအစဉ်လိုက်
ဝန်အားမဖြတ်နိုင်သော (non-load-break) isolator တစ်ခုအတွက် ယေဘုယျ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ယုတ္တိမှာ-
- circuit breaker သို့မဟုတ် အထက်ပိုင်းရှိ ကာကွယ်ရေးကိရိယာကို အရင်ဖွင့်ပါ။.
- ဝန်အားလျှပ်စီးကြောင်း ရပ်တန့်သွားကြောင်း အတည်ပြုပါ။.
- isolator ကို ဖွင့်ပါ။.
- လိုအပ်သည့်အခါတွင် Isolator ကို ပိတ်ထားသောအနေအထား (Open position) တွင် သော့ခတ်ထားပါ။.
- လုပ်ငန်းခွင်တွင် ဗို့အားမရှိတော့ကြောင်း စစ်ဆေးပါ။.
လျှပ်စစ်ပြန်လည်ပေးသွင်းရန်အတွက် -
- လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း လူနှင့်ပစ္စည်းကင်းရှင်းကြောင်း အတည်ပြုပါ။.
- Isolator ကို ပြန်လည်ဖွင့်ပါ။.
- Circuit breaker သို့မဟုတ် အထက်ပိုင်းရှိ ကာကွယ်ရေးကိရိယာကို ပြန်လည်ဖွင့်ပါ။.
- ပုံမှန်အတိုင်း လည်ပတ်နေကြောင်း အတည်ပြုပါ။.
အဆိုပါကိရိယာသည် Rated switch-disconnector ဖြစ်ပါက၊ ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်အတွင်း ဝန်အား (Load current) ကို ဖြတ်တောက်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်များသည် ထုတ်လုပ်သူ၏ ညွှန်ကြားချက်များ၊ လုပ်ငန်းခွင် ဘေးကင်းရေး စည်းမျဉ်းများနှင့် ဒေသတွင်း လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ဖြစ်ရမည်။.
ရွေးချယ်မှုအမှားများ
အမှား (၁) - Isolator ကို Circuit Breaker အစား အသုံးပြုခြင်း
Isolator သည် လျှပ်စစ်ချို့ယွင်းချက်များကို ထောက်လှမ်းနိုင်ခြင်းမရှိပါ။ အကယ်၍ သင်သည် လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုမှ ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည့်နေရာတွင် Isolator ကို တပ်ဆင်မိပါက၊ ဝန်ပိုခြင်း (Overload) သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်း (Short-circuit) ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ အခြားသော ကာကွယ်ရေးကိရိယာတစ်ခုက ချို့ယွင်းချက်ကို မဖြေရှင်းပေးမချင်း လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု ဆက်လက်ရှိနေနိုင်ပါသည်။.
အမှား (၂) - Load-break မဟုတ်သော Isolator ကို ဝန်တင်ထားစဉ် ဖြုတ်ခြင်း
အခြေခံ Disconnector သို့မဟုတ် Isolator များသည် ဝန်တင်ထားသည့် လျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်း မဟုတ်နိုင်ပါ။ ဝန်တင်ထားစဉ် ဖြုတ်လိုက်ပါက အန္တရာယ်ရှိသော လျှပ်စစ်မီးပွားများ (Arcing) ထွက်ပေါ်လာပြီး စက်ပစ္စည်းများ ပျက်စီးနိုင်သည်။ အကယ်၍ ဝန်အားဖြတ်တောက်ရန် လိုအပ်ပါက သင့်လျော်သော အသုံးပြုမှုအမျိုးအစားနှင့် သတ်မှတ်ချက်ပါရှိသည့် Switch-disconnector သို့မဟုတ် Load-break isolator ကိုသာ အသုံးပြုပါ။.
အမှား (၃) - Breaker သည် အမြဲတမ်း ဘေးကင်းသော Isolation ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု ယူဆခြင်း
Breaker အချို့သည် မှန်ကန်စွာ အမှတ်အသားပြုပြီး တပ်ဆင်ထားပါက Isolation ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အချို့သော Breaker များကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် တစ်ခုတည်းသော Isolation အမှတ်အဖြစ် အားကိုး၍ မရပါ။ စံနှုန်းများ၊ ထုတ်ကုန်အမှတ်အသားများ၊ Lockout လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းနှင့် တပ်ဆင်မှုလိုအပ်ချက်များကို စစ်ဆေးပါ။.
အမှား (၄) - DC သတ်မှတ်ချက်များကို လျစ်လျူရှုခြင်း
AC နှင့် DC switching များသည် အစားထိုး၍ မရပါ။ DC ဆားကစ်များသည် သဘာဝအတိုင်း လျှပ်စီးကြောင်း သုညသို့ ရောက်ရှိခြင်းမရှိသောကြောင့် ဖြတ်တောက်ရန် ပိုမိုခက်ခဲပါသည်။ PV၊ ဘက်ထရီ၊ EV သို့မဟုတ် DC ဖြန့်ဖြူးရေးစနစ်များတွင် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများသည် လက်ရှိ DC ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်း၊ Pole အစီအစဉ်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်တို့အတွက် တိကျစွာ သတ်မှတ်ချက်ပါရှိရမည်။.
အမှား (၅) - Current Rating နှင့် Breaking Capacity ကို ရောထွေးခြင်း
Isolator တစ်ခုသည် သတ်မှတ်ထားသော လျှပ်စီးကြောင်းပမာဏကို ဆက်တိုက်သယ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း ၎င်းသည် Short-circuit ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ Breaker တစ်ခုတွင် Rated breaking capacity ရှိသည်။ Isolator သည် Fault ဖြစ်ပေါ်လာပါက ၎င်း၏အထက်ပိုင်းရှိ Breaker သို့မဟုတ် Fuse ပေါ်တွင်သာ အဓိကမှီခိုရသည်။.
အမှား (၆) - Local Isolation Point မထားရှိခြင်း
Breaker သည် စက်ပစ္စည်းနှင့် ဝေးကွာနေပါက ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုမှာ ပိုမိုခက်ခဲပြီး ဘေးကင်းမှုနည်းပါးသည်။ မော်တာများ၊ HVAC စက်ပစ္စည်းများ၊ စက်ယန္တရားများ၊ Inverter Cabinet များနှင့် Distribution Board များအနီးတွင် ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် ရှင်းလင်းသောနေရာတစ်ခုရရှိစေရန် Local isolator သို့မဟုတ် Switch-disconnector များကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။.
Circuit Breaker နှင့် Isolator Switch အကြား မည်သို့ရွေးချယ်မည်နည်း
ဤဆုံးဖြတ်ချက်အစီအစဉ်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ပါ -
အဆင့် (၁) - အကာအကွယ် လိုအပ်/မလိုအပ် ဆုံးဖြတ်ပါ
အကယ်၍ ဆားကစ်တွင် Overload သို့မဟုတ် Short-circuit ကာကွယ်မှု လိုအပ်ပါက Circuit breaker သို့မဟုတ် Fuse ကို အသုံးပြုပါ။ Isolator တစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်ပါ။.
အဆင့် ၂ - လက်ဖြင့် လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်ရန် လိုအပ်မလို ဆုံးဖြတ်ပါ။
နည်းပညာရှင်များအနေဖြင့် စက်ပစ္စည်းများကို ဘေးကင်းစွာ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်ပါက သက်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများအရ ခွင့်ပြုထားသော isolator switch၊ switch-disconnector၊ local disconnect သို့မဟုတ် isolation duty အတွက် သတ်မှတ်ထားသော breaker ကို အသုံးပြုပါ။.
အဆင့် ၃ - ဝန်အား (Load) ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်မလို ဆုံးဖြတ်ပါ။
ဝန်အား (Load current) ရှိနေစဉ်အတွင်း စက်ပစ္စည်းကို ဖွင့်ရန် သို့မဟုတ် ပိတ်ရန် လိုအပ်ပါက အခြေခံ off-load isolator ကို မသုံးဘဲ switch-disconnector သို့မဟုတ် အခြား load-break device ကို သတ်မှတ်အသုံးပြုပါ။.
အဆင့် ၄ - AC သို့မဟုတ် DC အသုံးပြုမှုအား စစ်ဆေးပါ။
AC စနစ်များအတွက် ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်း၊ အသုံးပြုမှုအမျိုးအစားနှင့် short-circuit coordination တို့ကို အတည်ပြုပါ။ DC စနစ်များအတွက် DC ဗို့အား၊ polarity၊ pole configuration၊ arc-extinction ဒီဇိုင်းနှင့် စက်ပစ္စည်းသည် လက်ရှိ DC တာဝန်အတွက် သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိတို့ကို အတည်ပြုပါ။.
အဆင့် ၅ - Lockout နှင့် Indication အား စစ်ဆေးပါ။
ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများအတွက် စက်ပစ္စည်းသည် လိုအပ်သော lockout/tagout နည်းလမ်းကို ပံ့ပိုးပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော open/closed indication ကို ပြသပေးရမည်။ အချို့သော အသုံးပြုမှုများတွင် အဆက်အသွယ်များ ပြတ်တောက်နေသည်ကို မြင်သာရန် လိုအပ်နိုင်ပြီး အချို့မှာမူ သက်ဆိုင်ရာ ဒီဇိုင်းနှင့် စံနှုန်းများအရ positive contact indication ကို လက်ခံနိုင်သည်။.
အမြဲမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
Circuit breaker နှင့် isolator switch အကြား အဓိကကွာခြားချက်မှာ အဘယ်နည်း။
Circuit breaker သည် overload နှင့် short circuit များမှ အလိုအလျောက် ကာကွယ်ပေးသည်။ Isolator switch သည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် လက်ဖြင့် ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ Breaker သည် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေစဉ်အတွင်း ဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ Isolator သည် စက်ပစ္စည်းများကို ဘေးကင်းစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်စေရန် ကူညီပေးသည်။.
Circuit breaker အစား isolator switch ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသလား။
မရပါ။ Overcurrent protection လိုအပ်သည့်နေရာများတွင် အသုံးမပြုရပါ။ Isolator switch သည် အလိုအလျောက် trip မဖြစ်သလို breaker သို့မဟုတ် fuse နေရာတွင် အစားထိုး၍မရပါ။ ၎င်းကို သင့်လျော်သော ကာကွယ်ရေးကိရိယာတစ်ခုနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။.
Circuit breaker ကို isolator အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား။
အချို့အခြေအနေများတွင် ရနိုင်သော်လည်း၊ ထို breaker သည် isolation duty အတွက် သတ်မှတ်ချက်ပြည့်မီပြီး အမှတ်အသားပြုထားမှသာ ဖြစ်သည်။ Breaker တစ်ခုတွင် handle position ရှိရုံမျှဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုအတွက် isolation ပေးနိုင်သည်ဟု မယူဆပါနှင့်။ ပိတ်ပါ။ (အထက်ပါအချက်၏ အဆက်).
Isolator switch ကို load ရှိနေစဉ် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား။
အခြေခံ Isolator သို့မဟုတ် Disconnector တစ်ခုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဝန်မရှိချိန် (off-load) တွင် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်သည်။ Switch-disconnector သို့မဟုတ် Load-break isolator သည် ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ဝန်အား (load current) ကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည်။ Datasheet နှင့် စက်ပစ္စည်းပေါ်ရှိ အမှတ်အသားများကို စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။.
Switch-disconnector ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
Switch-disconnector သည် ဝန်အားကို ခလုတ်ဖွင့်/ပိတ်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ခြင်း (isolation) လုပ်ဆောင်ချက်နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ဆောင်ချက်အတိုင်း လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကို စတင်ခြင်းနှင့် ဖြတ်တောက်ခြင်းပြုလုပ်နိုင်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်မှုကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးသည်။ ၎င်းကို ပင်မခလုတ် (main switch)၊ စက်ပစ္စည်းဖြတ်တောက်သည့်ခလုတ် သို့မဟုတ် Panel တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်သည့်ကိရိယာအဖြစ် အသုံးများသည်။.
Isolator switch သည် ဝါယာရှော့ (short circuit) ဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသလား။
မကာကွယ်ပေးပါ။ Isolator switch သည် ဝါယာရှော့ဖြစ်ခြင်းကို သူ့အလိုလို သိရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဖြတ်တောက်ခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ပါ။ ဝါယာရှော့မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် Circuit breaker၊ Fuse သို့မဟုတ် အခြား သတ်မှတ်ချက်ပြည့်မီသော ကာကွယ်ရေးကိရိယာတစ်ခုခုကို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။.
Circuit breaker နှင့် Isolator တို့တွင် မည်သည်ကို အရင်တပ်ဆင်ရမည်နည်း။
၎င်းသည် ဆားကစ်ဒီဇိုင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်။ စနစ်အများစုတွင် Circuit breaker က ဆားကစ်ကို ကာကွယ်ပေးပြီး Switch-disconnector သို့မဟုတ် Isolator က ဒေသအလိုက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများအတွက် Load-break မဟုတ်သော Isolator ကို Circuit breaker သို့မဟုတ် အခြားသင့်လျော်သော ကိရိယာဖြင့် လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကို ဖြတ်တောက်ပြီးမှသာ ဖွင့်သင့်သည်။.
Isolator switch များအတွက် မည်သည့်စံနှုန်း (standard) ကို အသုံးပြုသနည်း။
ဗို့အားနိမ့် IEC လျှပ်စစ်အသုံးချမှုများစွာအတွက် IEC 60947-3 စံနှုန်းသည် ခလုတ်များ (switches)၊ ဖြတ်တောက်ကိရိယာများ (disconnectors)၊ ခလုတ်-ဖြတ်တောက်ကိရိယာများ (switch-disconnectors) နှင့် ဖျူးစ်ပေါင်းစပ်ယူနစ်များ (fuse-combination units) တို့ကို အကျုံးဝင်သည်။ မြောက်အမေရိကတွင်မူ ထုတ်ကုန်နှင့် အသုံးချမှုအပေါ် မူတည်၍ UL 98 နှင့် UL 98B တို့သည် သက်ဆိုင်နိုင်ပါသည်။.
ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများအတွက် မည်သည့်စံနှုန်းက သက်ဆိုင်ပါသနည်း။
အသုံးများသော စံနှုန်းများတွင် အိမ်သုံးနှင့် အလားတူ မီနီယေးချားဆားကစ်ဘရိတ်ကာများအတွက် IEC 60898-1၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများအတွက် IEC 60947-2 နှင့် မြောက်အမေရိကတွင် အသုံးပြုသည့် မိုးလ်ဒ်ကေ့စ် (molded case) နှင့် မီနီယေးချားဆားကစ်ဘရိတ်ကာများအတွက် UL 489 တို့ ပါဝင်သည်။.
နောက်ဆုံးအဖြေ
ဆားကစ်ဘရိတ်ကာနှင့် အိုင်ဆိုလေတာခလုတ် (isolator switch) တို့သည် အစားထိုးအသုံးပြု၍ မရပါ။.
Use a ဆားကစ်အနိုင်အထက် ဆားကစ်တစ်ခုတွင် ဝန်ပိုခြင်း (overloads) သို့မဟုတ် ရှော့ဆားကစ် (short circuits) များမှ အလိုအလျောက် ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည့်အခါတွင် အသုံးပြုပါ။ isolator ခလုတ် စက်ပစ္စည်းများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် လက်ဖြင့် လော့ခ်ချနိုင်ပြီး ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသော ဖြတ်တောက်သည့်နေရာ (disconnection point) လိုအပ်သည့်အခါတွင် အသုံးပြုပါ။.
အကယ်၍ စက်ပစ္စည်းသည် ဝန်အားလျှပ်စီးကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အဆက်ဖြတ်ခြင်း (isolation) နှစ်မျိုးလုံးကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ပါက၊ အောက်ပါတို့ကို သတ်မှတ်ပေးပါ - switch-disconnector သို့မဟုတ် ဝန်အားဖြတ်တောက်နိုင်သော Isolator (load-break isolator) သည် မှန်ကန်သော Rating ရှိရမည်။ အကယ်၍ ဆားကစ်သည် DC ဖြစ်ပါက၊ အဆိုပါကိရိယာသည် လက်ရှိဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်း၊ ပို (pole) အစီအစဉ်နှင့် switching duty တို့အတွက် DC-rated ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း အတည်ပြုရမည်။.
အလုံခြုံဆုံး ဒီဇိုင်းမှာ "breaker သို့မဟုတ် isolator" ဟု ရွေးချယ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ များစွာသော panel များ၊ စက်ယန္တရားများ၊ PV စနစ်များ၊ ဘက်ထရီစနစ်များနှင့် ဖြန့်ဖြူးရေးဘုတ်များတွင် မှန်ကန်သောအဖြေမှာ ကာကွယ်မှုအတွက် breaker၊ လျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်မှုအတွက် isolator နှင့် load-breaking isolation လိုအပ်သည့်နေရာများတွင် switch-disconnector ကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။.
ဆက်စပ်နေသော VIOX စာမျက်နှာများ
- Isolator Switch
- ခလုတ်ဖြုတ်ဆက်ကိရိယာ
- ဇန်နဝါ Isolator ပိတ္
- တက္ကို
- MCCB
- DC Isolator နှင့် DC Circuit Breaker နှိုင်းယှဉ်ချက်
- Molded Case Isolator Switch နှင့် Molded Case Circuit Breaker
ရည်ညွှန်းထားသော ရင်းမြစ်များနှင့် စံနှုန်းများ
- IEC 60947-3:2020 – ဗို့အားနိမ့် switchgear နှင့် controlgear- switches များ၊ disconnectors များ၊ switch-disconnectors များ နှင့် fuse-combination units များ
- IEC 60947-2: ဗို့အားနိမ့် circuit-breaker များ
- IEC 60898-1: အိမ်သုံးနှင့် အလားတူတပ်ဆင်မှုများအတွက် overcurrent ကာကွယ်ပေးသည့် circuit breaker များ
- UL 489: molded-case circuit breaker များ၊ molded-case switch များ နှင့် circuit-breaker အကာအရံများ (enclosures)
- UL 98 / UL 98B: အလုံပိတ်နှင့် Dead-front ခလုတ်များ၊ ၎င်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး (Photovoltaic) ခလုတ်များလည်း ပါဝင်သည်။
